[RAPORT] Dezinformacja klimatyczna w polskim internecie: kto najgłośniej nadaje ton antyklimatycznej dyskusji
Pracownia na rzecz Wszystkich Istot
Wpisy kont m.in. Marka Jakubiaka, Mateusza Morawieckiego, Grzegorza Brauna i Ewy Zajączkowskiej-Hernik wygenerowały od czerwca do sierpnia 2026 r. największe zasięgi w antyklimatycznej dyskusji w polskim internecie. Tak wynika z raportu, którego celem było zmapowanie dyskusji o klimacie w polskim internecie i kluczowych źródeł dezinformacji klimatycznej.
Publikacja pt. „Dyskusja (anty)klimatyczna w polskim internecie. Roadmapa” to analiza dyskursu internetowego z 3 miesięcy poprzedzających „Narodową debatę o bezpieczeństwie klimatycznym Polek i Polaków”, która odbyła się w Sejmie RP 7 września. Autorzy raportu przyjmują, że analizowane hasła są charakterystyczne dla antyklimatycznej dezinformacji, i mierzą ich zasięg. Raport powstał na zlecenie Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.
Zmiana klimatu, która dotyka Polki i Polaków, to ludzkie dramaty: zagrożenie życia i mienia wynikające z powodzi, straty rolników z powodu suszy czy cierpienie seniorów w trakcie upałów. Narracje podważające naukę o klimacie i sens działań klimatycznych nie są zwykłym głosem w debacie – prowadzą do utraty zaufania do nauki, opóźniania decyzji czy politycznej bezczynności. Dlatego pytamy, kto w Polsce nadaje takim hasłom największy zasięg
– mówi Katarzyna Wiekiera z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.
Pierwsza część dokumentu zawiera listę kluczowych „punktów zapalnych”, czyli związanych z klimatem wątków, które stanowią najsilniejsze triggery wywołujące (anty)klimatyczne poruszenie w internecie. W analizowanym okresie były to między innymi:
- dyskusja o węglu, ETS i OZE między prof. Ziemowitem Malechą a Jakubem Wiechem,
- inicjatywa referendum klimatycznego dotyczącego odrzucenia polityki klimatycznej,
- wojna o przywództwo na prawicy, której hasłem stało się „stop polityce klimatycznej”,
- ogólne dyskusje o „religii klimatycznej”,
- fale upałów, które spotkały się z zarzutami o sianie histerii.
Najwyższy pik zasięgu (20 lipca) w analizowanym zakresie związany był z akcją aktywistów „Jazda!”. Ataki na luksusowe butiki celebrytów wygenerowały w internecie ok. 2,5 mln szacowanego zasięgu antyklimatycznych haseł.
W drugiej części przedstawieni zostali kluczowi aktorzy dyskusji, czyli konta o antyklimatycznym przekazie, których wpisy wygenerowały największe zasięgi w ciągu analizowanych 90 dni. Wśród polityków byli to m.in.: Marek Jakubiak, Mateusz Morawiecki, Grzegorz Braun, Zbigniew Ziobro czy Ewa Zajączkowska-Hernik. Raport wskazuje także Telewizję Republika oraz publicystów Łukasza Warzechę i Tomasza Sommera.
Rząd w swoich raportach, np. raportach NASK-u, nie wskazuje nazw kont o największych zasięgach w dyskusji antyklimatycznej, dlatego my to robimy. Wszyscy musimy mieć świadomość, kto nadaje ton tej dyskusji. Oczekujemy od władz przejrzystego monitoringu, zmian w prawie i egzekwowania prawa wobec cyfrowych platform. Pobłażanie wobec dezinformacji klimatycznej prowadzi do erozji zaufania do państwa i jego służb
– mówi Wiekiera.
Raport [PDF] - publikacja została sporządzona na podstawie analizy ilościowej i jakościowej. Dane obejmują wyłącznie dyskusję wokół języka charakterystycznego dla antyklimatycznej dezinformacji, dlatego należy je traktować jako ukazanie trendu, a nie stuprocentowe odzwierciedlenie całości internetowej dezinformacji w temacie klimatu. Materiał badawczy opierał się na danych rejestrowanych przy użyciu narzędzia SentiOne w klasie Enterprise. Autorem raportu jest polska firma konsultingowa i agencja marketingowo-strategiczna Pacyfika.