ENERGETYKA 17.11.2026

„Bezpieczeństwo to nie jeden dostawca i nie kolejne dekady gazu”. 33 organizacje apelują do polskiego rządu przed szczytem P-TEC w Warszawie

Statek wiozący LNG

W dniach 18–19 listopada w Warszawie odbędzie się siódme spotkanie Partnerstwa na rzecz Transatlantyckiej Współpracy Energetycznej (P-TEC), współgospodarzem którego jest polski rząd. W liście otwartym do Premiera Donalda Tuska i Ministra Energii Miłosza Motyki 33 organizacje z Polski, Ukrainy, Europy i USA apelują: żadnych nowych umów LNG i żadnej nowej, długoterminowej zależności od importowanego gazu, która odbije się na rachunkach Polaków i na klimacie.

List po polsku: [PDF]  |  Pełny list wraz z aneksem po angielsku: [PDF]

W agendzie szczytu są m.in. dalsza rozbudowa infrastruktury LNG, polski hub gazowy oraz korytarze gazowe: Bursztynowy i Wertykalny. Sygnatariusze wskazują, że USA dostarczą w tym roku dwie trzecie LNG importowanego do Europy, a do 2028 r. udział w imporcie LNG do UE może wynieść nawet 80%. Jak wskazują, zależność od jednego dostawcy, który otwarcie realizuje politykę „dominacji energetycznej” to wystawienie się na ceny i warunki, na które odbiorcy nie mają wpływu, a których koszty ponoszą 

Organizacje przypominają o kosztach kryzysów na rynkach paliw kopalnych. Trzy lata mrożenia cen energii kosztowały już Polskę ponad 83 mld zł. Według unijnego komisarza ds. energii Dana Jørgensena od początku wojny w Iranie kraje UE zapłaciły za importowaną energię ponad 100 mld euro więcej, „nie otrzymując ani jednej dodatkowej cząsteczki gazu czy ropy”.

Sygnatariusze wskazali ponadto, że kontrakty długoterminowe nie chronią przed kryzysem. Kontrakty długoterminowe nie chronią przed kryzysem. Kupujący, w tym Orlen, BP i Shell, zarzucają Venture Global, że sprzedawał na rynku spot ładunki objęte ich umowami. BP i Galp wygrały arbitraże, Shell przegrał, a spór z Orlenem trwa. Według IEEFA w 2030 r. zdolności importowe LNG w Europie mogą być trzykrotnie wyższe niż popyt na to paliwo. 

Gaz to także koszt klimatyczny. Według Międzynarodowej Agencji Energii gaz był w 2025 r. największym źródłem wzrostu globalnych emisji CO2 z energetyki. Większość amerykańskiego LNG trafiającego do UE to gaz łupkowy wydobywany metodą szczelinowania, a terminale eksportowe działają w społecznościach określanych jako „strefy poświęcenia”. Wiązanie Polski i Europy kilkudziesięcioletnimi kontraktami oznacza zamykanie drogi do odejścia od paliw kopalnych w czasie, gdy fale upałów i powodzie zagrażają coraz większej liczbie ludzi.

Organizacje domagają się:

  • braku nowych umów LNG, publikacji wszystkich dokumentów podpisanych na P-TEC oraz ujawnienia kosztów niewywiązywania się Venture Global z umów, w tym dwóch kontraktów z Orlenem,
  • wstrzymania nowej infrastruktury importowej (Gdańsk, korytarze Wertykalny i Bursztynowy),
  • inwestycji w redukcję popytu, OZE i elastyczność systemu,
  • krajowej mapy drogi odejścia od paliw kopalnych z datami dla gazu i węgla, którą Polska mogłaby przedstawić na COP31, oraz poparcia dla unijnej strategii wyjścia z paliw kopalnych. 

Gaz z USA jest przedstawiany jako gwarancja niezależności. Tymczasem uzależnienie od jednego dostawcy zawsze jest ryzykiem. Nowe długoterminowe umowy to rachunek dla polskich rodzin i kolejne dekady emisji, które pogłębiają kryzys klimatyczny

– Katarzyna Wiekiera, Pracownia na rzecz Wszystkich Istot

Tylko w tym roku Rosja przeprowadziła setki ataków na ukraińską infrastrukturę gazową. Każda zima pokazuje, że scentralizowana infrastruktura oparta na paliwach kopalnych staje się pierwszym celem, podczas gdy lokalne systemy fotowoltaiczne i magazyny energii pozwalają na dalsze funkcjonowanie szpitali. odbudowa Ukrainy powinna opierać się na tej lekcji, a nie na nowej, trwającej dekady zależności od importowanego, skroplonego gazu ziemnego (LNG)

– Svitlana Romanko, Executive Director of Razom We Stand.

Każdy ładunek LNG wypływający z USA jest najpierw opłacany tutaj: zanieczyszczonym powietrzem, chorującymi rodzinami i upadającym rybołówstwem. W nowych długoterminowych umowach LNG nie ma bezpieczeństwa energetycznego, jest tylko głębsza zależność od gazu łupkowego, zbudowana na naszym cierpieniu

– James Hiatt, For a Better Bayou, USA

List po polsku: [PDF]  |  Pełny list wraz z aneksem po angielsku: [PDF]